Яньовден

Saint Johns Eve / Yanyovden



Организатор -

Еньовден е един от най-големите празници в Странджа.Вярвало се, че тогава слънцето се завъртало към земята. Рано сутринта хората гледали как то изгрява и по сянката си гадаели за здраве. В навечерието на деня или сутринта преди изгрев се берели билки. Смятало се, че те имат голяма лечебна сила. Вечерта срещу празника тронките и загорците гадаели за здраве по стръкче бъз, оставено на покрива.
Сутринта преди изгрев се къпели в реката или в морето за здраве, а в с.Стоилово и с. Бръшлян къпели и добитъка. Рупците връзвали желавика и троскот на кръста си и се търкаляли по росата, да не ги боли кръста. В с. Звездец вечерта момите се събирали по махали в някой двор. Запалвали огън и наливали мълчашна вода. Яневото буле, подбулено с червена престилка , пускало китките, които момите носели за цялото семейство. После сваляло престилката и с нея покривало харкумата, която оставяли под дюля. Заигравали на търкало хоро около огъня.
Съществен обичай бил Яньовата буля (Янева буля, Йенева буля). Яньова буля ставало момиченце с живи родители. Обличали го с булчински дрехи и го забулвали с две червени кърпи, върху които слагали венец от цветя и накити. Момата, която изнасяла Яньовчето, трябвало да е първородна и целокупна ( с живи родители). Извеждали булята преди изгрев слънце, за да стане „голям икина“. През цялото време тя шетала с ръцете си ( кръстосвала ги последователно една върху друга). Яньовчето не трябвало да стъпва на земята. Групата обикаляла три пъти черквата, после кладенеца или чешмата, като през цялото време се пеело. Участниците спирали под всяко дърво или кръстопът, където се играело яньовско хоро. После обхождали летните кошари , като пеели песен за стопанина. Като стигнели до река, две моми минавали на отсрещния бряг и питали булята: „ Сита ли си?“, а детето завъртало глава в знак на съгласие или момата, която го носела, казвала: „ Сита, сита“, а двете моми отвръщали: „Да е сита годината“.
Групата се връщала в селото оттам, откъдето била излязла. По махалите жените поставяли набраните билки, които момата с булята тъпчела, за да станат по-лековити. На мегдана се правело хоро, като Енщовата буля слагала билките в скута на бременна жена, за да е пълна годината. Жената откривала лицето на булята и й давала да яде череши . При залез слънце честитата мома вземала калайдисан котел и донасяла мълчана вода, в която слагали китки за всеки член от семейството. Котела оставяли под звездите или покривали с червена престилка под дюля, ябълка, круша. В с. Стоилово закачали котела на дървото, че да гледа слънцето. Ваденето на китките ставало рано сутрин или след свършване на обичая Яньова буля. Енята с превързани очи сядала до котела, с лице към пладне, а четири моми отпявали песните, докато тя бъркала. Основните гадания били женитбени и за здраве.
Тогава се счита, че билките имат най-силен ефект и най-голяма сила в ранната сутрин именно на този ден.
По този повод на 24 юни /сряда/ дирекцията на Природен парк „Странджа“ организира поход по интерпретативен маршрут „Билките на Странджа планина“. Изходната точка е в центъра на село Бръшлян.

Saint John's Eve, Strandzha'daki en büyük tatillerden biridir. O zaman güneşin Dünya'ya döndüğüne inanılıyordu. Sabah erkenden, insanlar bunun yükselişini ve sağlık için önceden belirlenmiş gölgelerde izlediler. Günün arifesinde veya güneş doğmadan önceki sabah, otlar toplandı. Büyük iyileştirici güce sahip olduklarına inanılıyordu. Tatilden önceki akşam, Tronkas ve Zagoryalılar çatıda kalan bir mürver sapında sağlık için önceden haber verdiler.
Güneş doğmadan önce sabahları nehirde ya da denizde sağlık için banyo yaptılar; Stoilovo ve Brashlyan köylerinde de sığırları yıkadılar. Bazı insanlar otlarını waistlerine bağladılar ve sırtlarına zarar vermemek için çiğlere yuvarlandılar. Akşam Zvezdets köyünde kızlar bir bahçedeki mahallelerde toplandılar. Ateş yaktılar ve “sessiz su” döktüler. Kırmızı bir önlükle kaplı Jan'ın boule, kızların tüm aile için giydiği bilekleri serbest bıraktı. Sonra önlüğünü çıkardı ve ayva altında bıraktıkları ocağı örtmek için kullandı. Ateşin etrafında dans ettiler.
Önemli bir adet John'un gelini idi. Yaşayan ebeveynleri olan bir kız olmalı. Gelin kıyafetleri giydiler ve üzerine çiçek ve mücevher çelengi yerleştirdikleri iki kırmızı havluyla kapladılar. Gelini çıkaran kız ilk doğan ve “tam” (canlı ebeveynlerle) olmak zorundaydı. Gelini güneş doğmadan önce “büyük ikina” yapmak için çıkardılar. Her zaman elleriyle yürüdü (birbiri ardına geçti). “Yanyovcheto” yere basmamalıdır. Grup kiliseyi üç kez gezdi, sonra kuyu veya çeşme her zaman şarkı söyledi. Katılımcılar, Yanov dansının çalındığı her ağacın veya kavşakta durdular. Sonra yaz kalemleri etrafında dolaştılar ve sahibi hakkında bir şarkı söylediler. Nehre vardıklarında, iki kız karşı bankadan geçti ve geline, "Sen iyi misin?" Diye sordu. "Yıl doldu."
Grup kaldıkları yerden köye döndü. Mahallelerde, kadınlar boğa ile kızın daha şifa yapmak için çiğnediği toplanan bitkileri yerleştirdiler. Meydanda bir dans yapıldı, gelin bitkileri hamile bir kadının kucağına "tamamlandı" yılını bırakmak için koydu. Kadın gelinin yüzünü buldu ve kiraz yemesine izin verdi. Gün batımında, mutlu kızlık bir teneke kazan aldı ve ailenin her üyesi için bilek koydukları “sessiz su” getirdi. Kazanlar yıldızların altında kaldı veya ayva, elma, armut altında kırmızı bir önlükle kaplandı. Stoilovo köyünde, güneşi izlemek için kazanı bir ağaca astılar. Bileklerin çıkarılması sabah erkenden veya Yanyova Bulya geleneğinin bitiminden sonra gerçekleşti. Gözü kapalı Enyata, kazanın yanında oturdu, öğlen karşı karşıya geldi ve dört kız çocuğu şarkıları karıştırırken şarkı söyledi. Ana kehanetler evlilik ve sağlık içindi.
Daha sonra bitkilerin bu sabahın erken saatlerinde en güçlü etkiye ve en büyük güce sahip olduğuna inanılmaktadır.
Bu vesileyle, 24 Haziran / Çarşamba günü / Strandzha Tabiat Parkı Müdürlüğü "Strandzha Dağı Otları" yorumlama rotası boyunca bir tur düzenledi. Başlangıç ​​noktası Brashlyan köyünün merkezindedir.
Saint John s Eve is one of the biggest holidays in Strandzha. It was believed that then the sun turned to the Earth. Early in the morning, people watched it rise and in the shadows foretold for health. On the eve of the day or on the morning before sunrise, herbs were picked. They were believed to have great healing power. On the evening before the holiday, the Tronkas and Zagorians foretold for health on a elderberry stalk left on the roof.
In the morning before sunrise they bathed in the river or in the sea for health; and in the villages of Stoilovo and Brashlyan they also bathed the cattle. Some people tied herbs to their waists and rolled on the dew so that their backs would not hurt. In the village of Zvezdets in the evening the girls gathered in neighborhoods in a yard. They lit a fire and poured “silent water”. Jan's boule, covered with a red apron, let go of the wrists that the girls wore for the whole family. Then she took off his apron and used it to cover the hearth, which they left under the quince. They danced around the fire.
An essential custom was the John's bride. It should be a girl with living parents. They dressed it in bridal clothes and covered it with two red towels, on which they placed a wreath of flowers and jewelry. The girl who took out the bride had to be the firstborn and “complete” (with living parents). They took the bride out before sunrise to make it a "big ikina." All the time she walked with her hands (crossed them one after the other). “Yanyovcheto” should not step on the ground. The group toured the church three times, then the well or the fountain, singing all the time. The participants stopped under every tree or crossroads where the Yanov dance was played. Then they walked around the summer pens, singing a song about the owner. When they reached the river, two maidens passed on the opposite bank and asked the bride, "Are you full?" "Let the year be full."
The group returned to the village from where they had left. In the neighborhoods, the women placed the collected herbs, which the girl with the bull trampled to make them more healing. A dance was performed on the square, with the bride putting the herbs in the lap of a pregnant woman to maje the year “complete” . The woman found the bride’s face and let her eat cherries. At sunset, the happy maiden took a tin cauldron and brought “silent water”, in which they put wrists for each member of the family. The cauldrons were left under the stars or covered with a red apron under quince, apple, pear. In the village of Stoilovo, they hung the cauldron on a tree to watch the sun. The removal of the wrists took place early in the morning or after the end of the Yanyova Bulya custom. Enyata, blindfolded, sat by the cauldron, facing noon, and four maidens sang the songs as she stirred. The main divinations were for marriage and health.
It is then believed that herbs have the strongest effect and the greatest power in the early morning on this day.
On this occasion, on June 24 / Wednesday / the Strandzha Nature Park Directorate organized a tour along the interpretive route "Herbs of Strandzha Mountain". The starting point is in the center of the village of Brashlyan.

Публикувано от: Администратор

Данни за контакт

Tелефон:
e-mail: